Circadiaans ritme

Het zogenaamde circadiane ritme is het biologische dagritme van een levend wezen van ongeveer 24 uur, dat vaak ook wel de „innerlijke klok van de mens“ wordt genoemd. Licht speelt daarbij een belangrijke rol, want dit ritme beschrijft de aanpassingen van levensvormen die zich oriënteren op de loop van de zon. De term circadiaans ritme komt uit het Latijn en betekent zoiets als ‘ongeveer’ en verwijst naar de geschatte lengte van de dag, die heel subjectief kan zijn. Het circadiaans ritme wordt daarbij gestuurd door de seizoenen en de afwisseling van dag en nacht en regelt actieve en passieve fasen. Licht is dan bepalend voor het dagritme en daarmee ook voor het circadiane ritme, waarbij een tekort aan daglicht tot ernstige verstoringen kan leiden. Deze kunnen variëren van slaap- of eetstoornissen tot depressies. Een klassiek voorbeeld is bijvoorbeeld de winterdepressie, die wordt veroorzaakt door een tekort aan zonlicht in het koude seizoen en in de lente, met langere dagen, weer verdwijnt. Bij verlichting met lampen is het daarom bijzonder belangrijk om te letten op natuurlijk licht, zoals bijvoorbeeld heldere lichtbronnen om ’s ochtends gemakkelijker op te staan, daglichtachtige lichtkleuren overdag of een optimale verlichting van de werkplek. ’s Avonds probeert men daarentegen met warm of gedimd licht een gezellige sfeerverlichting te creëren. Bij circadiane verlichting wordt getracht het zonlicht gedurende de dag na te bootsen en de helderheid dynamisch aan te passen.