gebruiksniveau

Het gebruiksvlak is het horizontale en verticale vlak dat door een lichtbron moet worden verlicht – zoals bijvoorbeeld een bureau. Afhankelijk van het verlichtingsdoel wordt in de normen een referentiepunt voor de verlichtingssterkte gedefinieerd, waarop deze wordt gemeten. Bij zittende werkzaamheden ligt dit doorgaans op een hoogte van 75 cm boven de vloer, wat ongeveer overeenkomt met de hoogte van een bureau. Bij verkeerswegen, waaronder trappen of gangen, ligt het referentiepunt daarentegen veel lager, namelijk op slechts 20 cm. Hoe sterk het gebruiksvlak uiteindelijk moet worden verlicht, hangt vooral samen met de activiteit die er plaatsvindt. In de richtlijn voor werkplekken en de DIN 12464 worden bijvoorbeeld waarden voor verlichtingssterkte aanbevolen, zoals een lage 50 lux voor opslagruimtes en maar liefst 1500 lux voor werkplekken van opticiens. Hoe gedetailleerder en nauwkeuriger een visuele taak op een gebruiksvlak moet worden uitgevoerd, hoe hoger de verlichtingssterkte ook moet zijn. Daarnaast zijn er verschillen tussen directe verlichting van het gebruiksvlak en uitsluitend indirecte verlichting daarvan. Zo bedraagt het aandeel van de lichtstroom bij directe straling ongeveer 90 tot 100 procent en bij indirecte verlichting slechts ongeveer 10 procent. Hiermee moet dus ook rekening worden gehouden bij de verlichting van gebruiksvlakken.