Transformator (trafo)

Een transformator is een spanningsomvormer en zet de stroom om, bijvoorbeeld vanWisselstroom opGelijkstroom of wijzigt deSpanning, bijvoorbeeld 230Volt naar 24 volt. Juist voor het laatste voorbeeld worden transformatoren in deVerlichting worden vaak gebruikt, omdat hiermee denetspanning van 230 volt (primair) kan worden omgezet in laagspanning van 6, 12 of 24 volt (secundair). Een transformator is dan belangrijk wanneer een lamp, zoals bijvoorbeeldLaagspanning Halogeenlampen hebben een lagere spanning nodig dan de 230 volt uit het stopcontact, of wanneer bijvoorbeeld leds gelijkstroom nodig hebben en niet de wisselstroom van het elektriciteitsnet.

Er bestaan verschillende soorten transformatoren of ‘trafo’s’. Een daarvan is de nettransformator, die werkt volgens het inductieprincipe en waarbij een draad om een ijzeren kern wordt gewikkeld. Deze conventionele transformatortechniek maakt gebruik van verschillende wikkelingen aan de zogenaamde primaire en secundaire zijde, waarbij vaak ringkerntransformatoren worden gebruikt. Het grootste nadeel van deze transformator is de omvang, aangezien deze vooral bij hoge vermogensoverdrachten ook een grote ijzeren kern nodig heeft. Bovendien is bij een dergelijke gewikkelde kerntransformator om technische redenen altijd een licht zoemgeluid te horen.

Daarnaast is er nog een elektronische transformator, die een stuk compacter en energiezuiniger is. De ingebouwde elektronica werkt daarbij op een hogere frequentie, waardoor de spanningsomzetting efficiënter kan plaatsvinden.

Een ander type transformator is deLED Stuurprogramma's, die speciaal geschikt zijn voor LED-lampen. Dat er een aparte transformator alleen voor LED’s bestaat, komt door hun gevoeligheid voor spanningspieken en schommelingen in de stroomvoorziening. Deze kunnen de levensduur van de met gelijkstroom gevoede LED’s enorm verkorten.